Savasana: khi nghỉ ngơi trở thành một kỹ năng

Cuối mỗi buổi tập Sivananda, mọi người nằm xuống, nhắm mắt và… không làm gì cả. Với người mới, đây thường là khoảnh khắc bối rối nhất: đầu óc liệt kê việc cần làm, tay chân bồn chồn, và cảm giác “mình đang lãng phí thời gian” hiện lên rất rõ.

Đó chính là lý do Savasana — tư thế nằm thư giãn — được xem là một trong năm nguyên tắc nền tảng, ngang hàng với vận động và hơi thở. Thư giãn không tự đến. Nó cần được luyện.

Ba tầng thư giãn

Truyền thống Sivananda mô tả thư giãn ở ba tầng: thân thể, tâm trí và sâu hơn nữa. Với người mới, chỉ cần bắt đầu từ tầng thứ nhất — để cơ thể thật sự được buông lỏng — và quan sát xem tâm trí có dịu theo không.

Cách tập Savasana 10 phút

1. Nằm ngửa trên thảm hoặc giường, hai chân dang rộng bằng hông, bàn chân ngả ra hai bên.
2. Hai tay đặt cách thân một chút, lòng bàn tay ngửa lên.
3. Nếu lưng dưới khó chịu, đặt một chiếc gối dưới gối chân. Đắp một tấm chăn mỏng — cơ thể thường lạnh đi khi thả lỏng.
4. Thở vài hơi chậm, để hơi thở ra dài hơn một chút.
5. Lần lượt đưa sự chú ý đến từng phần: bàn chân, bắp chân, đùi, hông, bụng, lưng, ngực, bàn tay, cánh tay, vai, cổ, hàm, mắt, trán. Với mỗi phần, thầm nói “buông”.
6. Nằm yên vài phút, để hơi thở tự nhiên.
7. Khi kết thúc, cử động nhẹ ngón tay, ngón chân, nghiêng sang một bên rồi từ từ ngồi dậy.

Nếu bạn ngủ quên trong Savasana, không sao cả. Có lẽ cơ thể bạn đang cần điều đó.

Khó khăn thường gặp

• Đầu óc không chịu dừng. Bình thường. Mỗi khi nhận ra mình đang nghĩ, nhẹ nhàng quay về phần cơ thể đang chú ý.
• Cảm thấy có lỗi vì “không làm gì”. Hãy coi mười phút này là một phần của lịch làm việc, như một cuộc hẹn với chính mình.
• Không có thời gian. Phiên bản ba phút vẫn có giá trị: nằm hoặc ngồi tựa ghế, chỉ thả lỏng vai, hàm và mắt.

Điều nghiên cứu ghi nhận

NCCIH cho biết các kỹ thuật thư giãn có hướng dẫn, như quét cơ thể và thư giãn từng nhóm cơ, thường an toàn và có thể hỗ trợ cảm giác thư thái ở người khoẻ mạnh. Các tổng quan cũng ghi nhận yoga — trong đó có phần thư giãn cuối buổi — có thể hỗ trợ việc quản lý căng thẳng, dù chất lượng nghiên cứu còn khác nhau. Savasana vì thế là một thực hành chăm sóc bản thân, không phải phương pháp điều trị.

Một lưu ý an toàn

Một số người, nhất là người từng trải qua sang chấn, có thể thấy khó chịu khi nhắm mắt nằm yên. Bạn hoàn toàn có thể mở mắt, ngồi thay vì nằm, hoặc dừng lại bất cứ lúc nào. Nếu cảm giác bất an kéo dài, hãy trao đổi với chuyên gia sức khoẻ tâm thần.